Otyłość u mężczyzn i kobiet — różnicę robią komórki w tłuszczu
Pasjonatka zdrowego stylu życia i świadomego odżywiania. Swoją wiedzę czerpie z najnowszych badań naukowych.
W tkance tłuszczowej myszy jest sześć odrębnych populacji eozynofili — komórek odpornościowych kojarzonych dotąd głównie z alergią i astmą — a ich skład różni się u samic i samców. To może tłumaczyć, dlaczego otyłość u mężczyzn i kobiet daje inne skutki metaboliczne. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „PNAS Nexus”; pracami kierowali Meera Nair i Adam Godzik, naukowcy biomedyczni z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside.
Co wykazało badanie
Zespół użył sekwencjonowania pojedynczych komórek — metody pozwalającej sprawdzić aktywność genów w każdej komórce osobno. Najważniejsze obserwacje:
- Sześć populacji eozynofili w tkance tłuszczowej, każda z własnym wzorcem aktywności genów i prawdopodobnie inną funkcją.
- U samic występowała populacja ochronna, która sprawniej komunikowała się z makrofagami, inną grupą komórek odpornościowych obecnych w tłuszczu.
- U samców karmionych dietą wysokotłuszczową częściej rozwijały się populacje związane ze stanem zapalnym, a ich eozynofile miały wzorce genowe wskazujące na słabsze działanie ochronne.
- Kluczowe okazało się białko RELM alfa, wytwarzane przez makrofagi — u samic stabilizowało współpracę obu typów komórek. We wcześniejszych eksperymentach tej samej grupy podanie RELM alfa myszom dawało efekt ochronny.
„Eozynofile są bardziej złożone, niż kiedyś sądziliśmy” — powiedziała Nair, profesor nauk biomedycznych. „Niektóre populacje mogą chronić przed otyłością, a jeśli uda się rozpoznać i uruchomić szlaki, które je wytwarzają, znajdziemy nowe sposoby poprawy zdrowia metabolicznego”.
Liczba eozynofili to według autorów za mało, żeby przewidzieć ich wpływ. „Ich cechy funkcjonalne i to, jak komunikują się z innymi komórkami odpornościowymi, też są kluczowe” — powiedziała Rebecca E. Ruggiero-Ruff, badaczka z zespołu Nair i współautorka pracy.
Czego badanie nie dowodzi
Eksperymenty przeprowadzono na myszach. Eozynofile wykryto także w tkance tłuszczowej osób z otyłością, ale nauka nadal nie wie, co dokładnie robią w ludzkim organizmie. Nair zastrzega, że zanim z odkrycia powstanie jakakolwiek terapia, potrzeba kolejnych badań.
Otwarte pozostaje pytanie, czy leki działające na układ odpornościowy zadziałałyby tak samo u kobiet i u mężczyzn — zdaniem współautorki Xinru Qiu ten sam preparat może uruchamiać u obu płci inne szlaki i dawać inne efekty, dlatego biologię zależną od płci trzeba zbadać dokładniej.
Co to oznacza dla oceny wagi
Nic w tej pracy nie zmienia sposobu oceny masy ciała ani ryzyka zdrowotnego — opiera się ona dalej na tych samych miarach, czyli wartości BMI i obwodzie talii. Badanie dotyczy mechanizmu wewnątrz tkanki tłuszczowej, a nie pomiarów czy norm wagi, i nie testowało żadnej diety ani leku u ludzi.
Kolejny krok zespołu to trójwymiarowe organoidy tkanki tłuszczowej — miniaturowe modele laboratoryjne odtwarzające niektóre cechy prawdziwego tłuszczu. Mają pokazać, czy zmiana komunikacji między komórkami odpornościowymi poprawia reakcję ludzkiej tkanki. Badanie sfinansowały amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia, szkoła medyczna uczelni i Kalifornijski Instytut Medycyny Regeneracyjnej.
Najczęstsze pytania
Czym są eozynofile i co robią w tkance tłuszczowej?
To komórki układu odpornościowego, znane przede wszystkim z udziału w alergiach i astmie. Omawiane badanie pokazało, że w tkance tłuszczowej myszy tworzą sześć różnych populacji, z których jedne wiążą się z ochroną przed zapaleniem, a inne ze stanem zapalnym.
Czy kobiety i mężczyźni powinni inaczej się odchudzać?
Z tej pracy to nie wynika — nie sprawdzano w niej żadnego sposobu odchudzania, a eksperymenty prowadzono na zwierzętach. Różnice między płciami dotyczą tu zachowania komórek odpornościowych, a nie zaleceń dietetycznych czy norm procentu tkanki tłuszczowej.
Czy powstanie lek oparty na białku RELM alfa?
Na razie nie. Ochronne działanie RELM alfa wykazano u myszy, a autorzy podkreślają, że potrzebne są dalsze badania — zwłaszcza sprawdzenie, czy ten sam mechanizm działa u ludzi i czy u obu płci tak samo.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.